پزشكی هسته ای (گاما اسكن  gamma scan)

پزشكی هسته ای (گاما اسكن gamma scan)

پزشكی هسته‌ای (Nuclear Medicine)  علم تشخیص و درمان بیماریها با مواد رادیواكتیو می باشد. پرتو داروها به ملكولهای داخل بدن شباهت زبادی دارند و از خارج بدن قابل ردیابی هستند. بنابراین پس از تجویز پرتو دارو،  به آسانی می توان ارگانهای مختلف بدن و تغییرات ناشی از بیماریها را بررسی نمود و حتی بسیاری از  بیماریها را قبل از اینكه با روشهای تصویربرداری آناتومیك مانند سی تی اسكن كشف شوند، تشخیص داد، بیماریها را پیگیری نموده و پاسخ به درمان آنها را ارزیابی كرد. بخش پزشكی هسته ای مركز تصویربرداری پردیس نور، با تجهیزات به روز و پیشرفته قادر به انجام بسیاری از اسكنها با كیفیت عالی می باشد. برخی از خدمات ارائه شده در این بخش و كاربرد آنها عبارتند از :


 1- انكولوژی


*كمك به staging تومورها


تشخیص عود تومورها


ارزیابی پاسخ تومورها به درمان


افتراق بافت زنده تومورال از بافت نكروتیك / فیبروتیك


 كمك به تشخیص ماهیت برخی از تومورها ( خوش خیم / بدخیم/ نوروآندوكرین)


برای بررسی متاستازها استخوانی و برای ارزیابی تومورهایی مانند كانسر برست، پروسنات، ریه، تومورهای نوروآندوكرین، تومور مغزی، و تومور بافت نرم و استخوان با استفاده از پرتو داروهایی مانند : Tc-MDP ، گالیوم، تالیوم، Tc-MIBI ، اكتروتاید، DMSAقلیایی


* كشف غده پیشاهنگ ( sentinal node) در كانشر برست و ملانوم برای تشخیص متاستاز لنفاوی


* افتراق همانؤبوم ار متاستاز كبدی


* درمان متاستازهای دردناك استخوانی


 


2- سیستم اسكلتی


 * استئومیلیت


* شكستگی استرس و مخفی


* متاستازهای استخوانی


* بررسی درد استخوان بدون علت مشخص


* بررسی مفصل TMJ برای بررسی علت درد و با انحراف فك


* SPECT (توموگرافی كامپیوتری) برای ارزیابی ضایعات در استخوان های پیچیده مانند مهره ها ، مچ ها و درد استئوئید استئوما


* رادیوسینوكتومی مدیكال برای درمان آرتریت روماتویئد و آرتریت هموفیلی


* نكروز آواسكولار


* عوارض پروتزها شامل عفونت


*پلی آرتریت ها


* تعدد ضایعات استخوانی


 


3- سیستم ادراری تناسلی


بررسی فونكسیون كلیه با Tc-DTPA برای


 *افتراق هبدرونفروز ار اوروپاتی انسدادی و بررسی هبدرونفروز نوزادی


* تشخیص هیپرتانسون رنوواسكولار


*بررسی عوارض كلیه پیوندی


* ارزیابی كلیه در موارد آلرژی به كنتراست


بررسی پارانشیم كلیه با Tc-MDMSA برای تشخیص


*پیلونفریت حاد و اسكار حاصله


* اختلالات مادرزادی كلیه


* پسودتومورها


* ترومای كلیه


اسكن اسكروتال برای افتراق تورسیون از اپیدیدیمیت


سیستوگرافی رادیوایزوتوپیك برای تشخیص رفلاكس و پیگیری درمان


 


 4- سیستم گوارشی


 اسكن مجاری صفراوی


*كله سیست خاد


*آترری صفراوی


* بیماریهای مزمن صفراوی


*عوارض عد از جراحی صفراوی


اسكن كبد- ظحال


* بیماریهای پارانشیمال كبدی مانند سیروز و هپاتیت


* تومورهای كبدی، هیپرپلازی فوكال


*سندرم بودكیاری


* طحال فرعی و اسپلنوزیس


اسكن دیورتیكل مكل برای برسی مخاط معدی اكتوپیك


اسكن همانژویم كبدی برای افتراق همانژیوم از سایر تومورهای كبدی


اسكن خونریزی گوارشی تختانی و تخمین محل تقریبی آن


فونكسیون دسنگاه گوارشی


*تشخیص ربفلاكس مری و ارزیابی پاسخ به درمان


*ترانزیت مری


*تخلیه معده


درمان داخل شریانی تومورهای كبدی و تصویربرداری آن


 


5- سیستم اعصاب مركزی


 اسكن پرفیوژن مغز با SPECT


*دمانس شامل آلزایمر و MCI


* بیماریهای عروقی مغز مانند  TIA


*عوارض نورولوژیك از حمله پس از تروماهای مغزی


*تشنج


اسكن مغز با تكنسیم


*بررسی مرگ مغزی


*انسفالیت هرپسی


سیسترنوگرافی رادیوایزوتوپیك و اسكن شانت مغزی


*بررسی نشت CSF


* بررسی یاز بودن شانت


*تشخیص هیدروسفالی  Communicating، و NPH


 


6- اسكن قلب


 *تشخیص بیماریهای عروق كرونری (CAD)


*تعیین پروگنوز در بیمار مبتلا به CAD


* ارزیابی پاسخ به درمان


*ارزیابی بیمار قبل از اعمال جراحی


*ارزیابی بافت میوكارد زنده (Viable)


 در كلیه موارد ذكر شده علاوه بر بررسی پرفیوژن قلب ، امكان تصویریرداری به روش gated برای تعیین EF، حركات دیواره ای و فونكسیون قلب وجود دارد.



 


7- سیستم آندوكرین


 *اسكن تیروئید برای ارزیابی ندول تیروئید، افتراق تیروئیدیت از پزكازی تیروئید، هیپرتیروئیدیسم نوزادی و تیروئید اكتوپیك


*اسكن پاراتیروئید برای تشخیص ادنوم


*تشخیص تومور نوروآندوكرین و بررسی متاستازهای آن


*درمان پركاری تیروئید


 


8- سایر موارد


 *اسكن مجاری اشكی برای تشخیص محل احتمالی انسداد مجاری اشكی


*اسكن پرفیوژن ریه برای تشخیص و پیگیری آمبولی ریه، تشخیص شانت راست به چپ


*بررسی عفونت بویژه در پروتر با اسكن گالیوم و Tc-UBI


*تشخیص ساركوئیدوز و فعالیت آن لا اسكن گالیوم


 


 


در این مركز امكان انجام اسكن با بیهوشی در بیمارانی كه قادر به همكاری نیستند از جمله كودكان وجود دارد.


 


 


 


پرسش و پاسخ

اسكن‌های ریوی در پزشكی هسته‌ای چیست؟

در پزشكی هسته‌ای عمدتاً دو نوع آزمایش پزشكی برای تشخیص معضلات ریوی وجود دارد. یكی اسكن ریوی تهویه‌ای است و دیگری اسكن ریوی پرفیوژنی نام دارد.گاهی به این آزمایش‌ها بطور جفتی اسكن وی/كیو (به انگلیسی: V/Q scan) نیز اطلاق می‌شود.

آیا پزشكی هسته ای بهتر از رادیو درمانی است؟

تصویربردارى به طریق هسته اى و تزریق و خوردن داروهاى هسته اى به هیچ وجه براى بدن مضر نیست. مواد رادیواكتیوى كه در پزشكیهسته اى مورد استفاده قرار مى گیرند نیمه عمر خیلى كوتاهى دارند و خیلى زود از بین مى روند. میزان پرتو تابش شده از این مواد پائین تر از اشعه Xمعمول و یا اشعه CT اسكن است و به راحتى از طریق ادرار یا كیسه صفرا حذف و دفع مى شود. در مقایسه رادیو درمانى (Radio Therapy) كه با پزشكى هسته اى متفاوت است، با تابش پرتو هاى مختلف یونیزه مثل آلفا، بتا و گاما و اشعه X تمام سلول ها را تحت تاثیر قرار مى دهد.